ركبان جايز نيست كه ظاهرش همان حرمت است . ولى علّامه در مختلف « 1 » اين عبارت را حمل بر كراهت كرده است ( چون نهى گاهى در كراهت استعمال مىشود و ادّعاى اجماع بعدىِ شيخ بر عدم تحريم مىتواند قرينه بر اين تأويل باشد . ) در مقابل طرفداران حرمت ، مذهب اكثر فقهاء كراهت است ، بلكه ايضاح النافع « 2 » از قول شيخ طوسى نقل كرده كه وى ادّعاى اجماع كرده بر عدم تحريم ، كه بالاتر از مشهور است . علّامه هم در نهاية الاحكام فرموده : به عقيدهء بيشتر علماى شيعه تلّقىِ ركبان مكروه است و به اتفّاق همگان حرام نيست « 3 » ( خود علّامه در منتهى و جمعى كه قبلًا نام برديم فتوى به تحريم دادند ، پس ادعّاى اجماع بر عدم تحريم چيست ؟ لابّد منظورشان از اجماع بر عدم حرمت ، حرمت وضعى يعنى فساد است كه خواهد آمد و قبلًا اشاره شد ، نه حرمت تكليفى و عقاب داشتن كه فعلًا مورد بحث است . ) قوله : و مستند : طرفداران حرمت تلّقىِ ركبان به ظواهر چند روايت استناد كرده‌اند : 1 - روايت منهال قصّاب : امام صادق عليه السلام فرمود : « لاتَلَقِّ » يعنى تلّقىِ ركبان نكن ، زيرا رسول خدا ( ص ) از اين كار نهى فرموده است . را وى گويد : پرسيدم : حدّ تلّقى چيست ؟ حضرت فرمود : كمتر از غُدوه يا رَوْحَه است ، پرسيدم غدوه يا روحه چقدر است ؟ فرمود : چهار فرسخ ، سپس را وى از ابن ابى عمير نقل مىكند كه او گفت : ما فوق چهار فرسخ تلقّىِ ركبان محسوب نمىشود . « 4 » محّل شاهد در نهى امام صادق و رسول اكرم است كه ظهور در تحريم دارد . ضمناً به قول مرحوم ايروانى در حاشيه : و يقال لها الغدوة با عتبار انّها

--> ( 1 ) . مختلفم ج 5 ، ص 43 . ( 2 ) . به نقل مفتاح الكرامة ، ج 4 ، ص 101 . ( 3 ) . نهاية الاحكام ، ج 2 ، ص 517 . ( 4 ) . وسائل الشيعه ، ج 12 ، 326 .